آیکاس (IQOS): آیا واقعاً جایگزین کمخطر سیگار است یا چهرهای جدید از یک خطر قدیمی؟
در سالهای اخیر، با اثبات مضرات گسترده سیگارهای سنتی، کمپانیهای بزرگ دخانیات به دنبال جایگزینهایی بودند که ادعا میشد زیان کمتری دارند . یکی از معروفترین این محصولات، دستگاه آیکاس (IQOS) است که توسط شرکت بینالمللی فیلیپ موریس (Philip Morris) در سوئیس تولید شده است . اگرچه این دستگاه به عنوان تکنولوژی “گرمایش به جای سوختن” معرفی میشود، شناخت دقیق ماهیت، عملکرد و به ویژه مضرات آن برای هر مصرفکنندهای ضروری است.
اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست:
آیا آیکاس واقعاً انتخابی ایمنتر است یا تنها بازطراحی هوشمندانهای از همان اعتیاد قدیمی؟
آیکاس چیست و چگونه کار میکند؟
آیکاس یک دستگاه الکترونیکی است که با استفاده از انرژی باتری، تنباکو را تا دمای حدود ۳۵۰ درجه سانتیگراد گرم میکند. این در حالی است که در سیگارهای معمولی، تنباکو در دمای ۶۰۰ درجه سانتیگراد میسوزد
این دستگاه از سه بخش اصلی تشکیل شده است: یک شارژر جیبی، خود دستگاه (قلم) و سیگارهای مخصوصی که به آنها هیتس (HEETS) یا چوب تنباکو گفته میشود [۶]. تنباکوی موجود در این فیلترها به پودر تبدیل شده و به گلیسیرین گیاهی و پروپیلن گلیکول آغشته میشود تا هنگام گرم شدن، بخار یا آئروسل حاوی نیکوتین ایجاد کند
بخش اصلی: مضرات و معایب جدی آیکاس
برخلاف تبلیغات تجاری که بر “کاهش ۹۰ درصدی مواد سمی” تمرکز دارند ، واقعیتهای بهداشتی نشاندهنده ابعاد نگرانکنندهای است که در ادامه به تفصیل بررسی میشود:
۱. تداوم اعتیاد به نیکوتین
یکی از بزرگترین فریبها در مورد آیکاس این است که برخی آن را راهی برای ترک سیگار میدانند. اما منابع تأکید میکنند که آیکاس به هیچوجه اعتیاد به نیکوتین را کاهش نمیدهد . نیکوتین موجود در هیتسها به شدت اعتیادآور است و فرد را در چرخه وابستگی به دخانیات باقی میدارد. در واقع، این دستگاه طراحی شده تا حس و طعم سیگار را به دقت بازسازی کند تا فرد همچنان به مصرف تنباکو ادامه دهد
۲. تأثیرات منفی بر سیستم قلب و عروق
اگرچه ادعا میشود خطر پاتولوژیهای قلبی در مقایسه با سیگار سنتی کمتر است، اما منابع صراحتاً هشدار میدهند که استفاده بیش از حد از آیکاس برای قلب و سلامتی مضر است. نیکوتین و سایر مواد شیمیایی آزاد شده، حتی در دمای پایین، میتوانند بر عملکرد عروق تأثیر گذاشته و ریسکهای قلبی را برای مصرفکننده حفظ کنند.
۳. ورود مواد سمی به کل سیستمهای بدن
پزشکان و کارشناسان هشدار میدهند که آیکاس کاملاً ایمن و بیخطر نیست. در هنگام استنشاق بخار این دستگاه، ذرات ریز شیمیایی و نیکوتین وارد ریهها شده و از آنجا به گردش خون راه مییابند که در نهایت کل بدن را تحت تأثیر قرار میدهند.
۴. ابهام در مورد اثرات طولانیمدت
فناوری آیکاس از سال ۲۰۱۴ به طور گسترده وارد بازار شده است. به دلیل جدید بودن این محصول، هنوز تحقیقات علمی کافی در مورد اثرات بلندمدت استنشاق پروپیلن گلیکول و گلیسیرین گرمشده به همراه تنباکو وجود ندارد. پزشکان بعید میدانند که این محصول کاملاً بیضرر باشد و تردیدهای جدی درباره بیماریهای احتمالی در دهههای آینده وجود دارد.
۵. فریب “جایگزین ایمن” و هشدارهای جهانی
سازمانهای معتبر بهداشتی جهان برخورد محتاطانهای با این دستگاه دارند. بر اساس گفتگوهای قبلی و منابع:
- سازمان بهداشت جهانی (WHO): اعلام کرده است که شواهد کافی برای کمخطرتر بودن این محصولات نسبت به سیگار وجود ندارد.
- سازمان FDA: مدارک ارائه شده برای اثبات “کاهش ریسک” قطعی را کافی ندانسته است. بنابراین، ادعای ایمن بودن این دستگاه بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد تا علمی.
مطالعه ادامه مقاله:
منبع: ماسترو رحیمی
